Belangenbehartiging: krachtig in crisistijd
Een kwart eeuw gaat nooit voorbij zonder dat er iets gebeurt. En als je bent opgericht om de belangen van ondernemers in een regio te behartigen, kun je je borst wel natmaken. Helemaal in tijden van crisis komt de waarde van collectieve belangenbehartiging naar boven. Oud-verenigingsmanager Bashar al Badri zag het van dichtbij: “Ondernemers zijn eigenzinnige mensen, vaak koppig ook. Dat maakt het soms lastig in het overleg met wethouders en bestuurders. Maar juist dan stond de WBG stevig voor de belangen van ondernemers.”
De Westfrisiaweg stilgelegd
Een sprekend voorbeeld is de discussie tussen de provincie en bouwer Heijmans in 2017. Door een conflict over verzakkingen werd het werk aan de N23 stilgelegd. Ondernemers kregen te maken met afgesloten wegen, sluipverkeer en forse schade. Oud-voorzitter Hans Huibers blikt terug: “Wij zijn in dat gat gesprongen om de belangen van Westfriesland te behartigen en te articuleren. We hebben een brief gestuurd, inspraak geleverd. Maar alleen brieven zijn niet genoeg; iedereen kan papier volschrijven. Bashar zei toen: we moeten feiten op tafel krijgen.”
En die kwamen er. Bashar bezocht grote transportbedrijven als Hessing, Van Straalen de Vries (nu SVZ), Simon Loos en Peter Appel. Hij vroeg hen wat een jaar vertraging hen zou kosten, onder de voorwaarde dat de cijfers vertrouwelijk bleven. Tegelijk bood Colin Burger van Schenkeveld, bestuurslid van de WBG, aan om een officieel schademeldpunt in te richten. Daarmee kon de WBG aantonen dat de schade niet theoretisch was, maar concreet en fors.
Toen de cijfers eenmaal op tafel lagen en breed werden uitgemeten in de pers, liep de druk zo hoog op dat provincie en Heijmans binnen enkele weken een oplossing bereikten. Het schademeldpunt zelf hoefde niet eens meer gebruikt te worden. Bashar: “Dat gaf echt een kick. Je zag hoe krachtig we samen konden zijn. Proactief handelen, krachten bundelen, en meteen resultaat boeken.”
De Coronacrisis
Nog indringender was de coronapandemie. Ondernemers verkeerden in grote onzekerheid: faillissementen dreigden, regelingen waren ingewikkeld en niemand wist wat er zou komen. Bashar zag hoe groot de impact was.
“Ondernemers belden in paniek: wat gaat er gebeuren, hoe overleven we dit? Samen met banken, accountants, gemeenten, het UWV en adviseurs hebben we toen een taskforce opgezet. Elke week zaten we om tafel om vinger aan de pols te houden. Het doel was helder: zoveel mogelijk faillissementen voorkomen.”
De kracht zat in de breedte van de samenwerking én in de praktische aanpak. “We hielpen ondernemers om de regelingen goed toe te passen, en we regelden zelfs collectief coronatesten. Zo konden bedrijven doordraaien en het ziekteverzuim beperken. Dat was heel concreet, en daardoor wisten ondernemers ons juist in die tijd goed te vinden.”
Bashar kijkt erop terug met trots: “Het gaf echt energie om te zien dat we er niet alleen voor stonden. Samenwerking zorgde ervoor dat er ondanks alle beperkingen tóch beweging bleef in de regio.”
Werkzaamheden A7
Recenter, in het najaar van 2023, werd bekend dat het viaduct over het Noordhollands Kanaal bij Purmerend niet stabiel meer was. Over dit viaduct loopt de A7 en Rijkswaterstaat plande met spoed herstelwerkzaamheden. Zwaar vrachtverkeer en bussen werden al enige tijd omgeleid, maar deze werkzaamheden zouden maanden in beslag nemen en daarmee al het verkeer van en naar onze regio ontregelen. De vertragingen zouden oplopen tot uren per dag en dat zou zorgen voor miljoenen aan schade door gederfde inkomsten en vertraging. De WBG heeft toen direct contact gezocht met Verenigde Ondernemers Waterland (VoWa) om samen in gesprek te gaan met Rijkswaterstaat. Dit zou toch anders moeten kunnen?
In no time zaten de partijen om tafel en werd gepraat over het voorstel van de ondernemersvertegenwoordiging om de werkzaamheden in de zomermaanden te laten plaatsvinden én in ploegendiensten. Zo zou er minder overlast zijn én zouden de werkzaamheden sneller afgerond zijn. Rijkswaterstaat stond open voor het voorstel en zo kwam er een groot pakket aan ondersteuningsmaatregelen én werden de werkzaamheden anders ingepland. Zo werd in de zomer van 2024 keihard gewerkt aan het herstellen van het viaduct, terwijl de doorstroming zo goed als mogelijk doorging en de gevolgen beperkt bleven.
Samenwerking over grenzen heen
Dit waren acties omdat er écht wat aan de hand was. Maar belangenbehartiging is altijd nodig, ook voor de lange termijn en ook buiten eigen regio, zoals je zag in de samenwerking met de ondernemers in Waterland. Oud-voorzitter Piet Mol (voorzitter tot 2016) zag dat ruim tien jaar geleden al duidelijk: “Westfriesland mag zich nooit isoleren. Daarom hebben we al vroeg samenwerking gezocht met Alkmaar en omstreken. Daaruit ontstond Holland boven Amsterdam. Voor individuele ondernemers misschien niet direct merkbaar, maar in de totaliteit opent dat enorm veel deuren.”
Het Economisch Forum Holland boven Amsterdam werd mede door die samenwerking opgericht. Piet: “Amsterdam liep over, bij ons waren de terrassen leeg. En dat was maar één voorbeeld. Door samen te werken konden we toerisme en economie sterker verbinden en de regio profileren.”
Belangenbehartiging als stille kracht
Het is niet direct zichtbaar, maar er wordt keihard gewerkt! Veel van het werk gebeurt achter de schermen. Renate van der Laan, verenigingsmanager: “Door verbindingen te maken op Noord-Holland Noord-niveau krijgen we zaken écht geregeld. Ondernemers merken daar weinig van, omdat het lijkt alsof alles vanzelf loopt. Maar elders in Nederland kijkt men met bewondering hoe goed wij georganiseerd zijn. Dat geeft ons energie.”
Toch is het altijd een uitdaging om iedereen bij elkaar te houden als het gaat om belangenbehartiging. Dat is ook iets van alle tijden gebleken: oud-secretaris Jeroen Spiekker: “De roots van ondernemers liggen vaak in de eigen gemeente, daar voelen ze de meeste binding. Maar regionale belangen moeten ook geborgd zijn. Die balans moet je voortdurend zoeken én uitleggen aan de aangesloten ondernemers.”
Samen sterker
Of het nu ging om een stilgelegde weg, een pandemie of regionale samenwerking: de WBG stond er. Renate: “Dat is misschien wel het mooiste wat we bereikt hebben. Dat we zo’n mooi collectief zijn waarin we elkaar weten te vinden en elkaar versterken. Dat elders in het land vol bewondering wordt gekeken hoe goed we hier georganiseerd zijn. Daardoor zijn we zo krachtig en kunnen we naar gelang wat nodig is acteren. We zijn geen praatgroep meer, maar een actiegroep die staat voor Westfriese ondernemers. Dát is de kracht van belangenbehartiging.”
Toekomstige uitdagingen
De crises van de afgelopen 25 jaar lieten zien hoe belangrijk collectieve belangenbehartiging is. En nieuwe uitdagingen dienen zich alweer aan. De energiecrisis, de gevolgen van klimaatverandering, zoals waterretentie en hittestress en de druk op ruimte en infrastructuur raken ondernemers direct.
De WBG ziet het als haar taak om ook in deze dossiers de stem van het Westfriese bedrijfsleven te laten horen. Niet afwachten, maar samen met gemeenten, provincie en partners oplossingen vinden. Net zoals bij de Westfrisiaweg, corona en de A7 geldt ook hier: alleen door samenwerking kun je het verschil maken.
Want of het nu gaat om betaalbare energie, klimaatadaptatie of bereikbaarheid: de kracht van de WBG ligt in het verbinden, bundelen en in actie komen. Altijd met één doel voor ogen: een sterke, toekomstbestendige regio waar ondernemers kunnen blijven groeien.