Transport, tulpen, tuinbouw en opkweek lijken op het eerste gezicht werelden apart. Toch bleken de uitdagingen verrassend herkenbaar tijdens het Energiecafé van Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord en New Energy Coalition bij SVZ Transport in Zwaag. De kantine zat vol geïnteresseerde ondernemers die graag hoorden hoe deze organisaties omgaan met energie, ruimte, water, verduurzaming en een veranderende markt. De belangrijkste les? Zoek elkaar op, begin op tijd en probeer niet alles zelf uit te vinden.
Gastheer én WBG-Parel SVZ Transport liet zien hoe snel de wereld van elektrisch vervoer verandert. Manager verduurzaming Michel Cornelis nam de aanwezigen mee in de ontwikkeling van de elektrische vloot en de ambities voor de komende jaren. De aanschaf van elektrische vrachtwagens is daarbij allang niet meer het enige vraagstuk. Ook laadcapaciteit, beschikbare stroom, klanten, verhuurders en samenwerking met andere bedrijven spelen een steeds grotere rol.
Via Energiecoöperatie Westfrisia, die inmiddels elf leden telt, onderzoekt SVZ daarom hoe bedrijven elkaar kunnen helpen. Bijvoorbeeld door beschikbare capaciteit slimmer te benutten of op verschillende momenten gebruik te maken van dezelfde energievoorzieningen.
Achteraf had Michel één ding eerder gedaan: vanaf het begin integraal kijken naar het stroomaanbod op de locatie én de toekomstige behoefte van het bedrijf. Zijn advies aan andere ondernemers is even simpel als praktisch: “Ga het doen en leer van daaruit.”
Van tulp tot energiesysteem
Ook bij Ronico (ook Parel) wordt energie steeds meer onderdeel van de bedrijfsvoering. Jeroen Laan vertelde hoe het bedrijf zich niet alleen laat leiden door verduurzamingsdoelen, maar ook door vragen van klanten en certificeringen. Bij uitbreiding van het bedrijf bleek de beschikbare netcapaciteit verre van voldoende voor alle nieuwe installaties. Dat dwong Ronico om slimmer te kijken naar het totale energiesysteem.
WKK’s, warmtepompen, warmtebuffers en de belichting van tulpen worden met elkaar gecombineerd. Is er elektriciteit beschikbaar, dan kan bijvoorbeeld de belichting aan, terwijl machines tijdelijk uit staan. Warmte die vrijkomt, wordt opgeslagen voor later gebruik. Hier is zelfs nog ruimte voor samenwerking met buren en bijvoorbeeld zwembad ‘t Hemmerven!
Jeroen zou vooral eerder inzicht hebben willen hebben in dat hele systeem. Energie is volgens hem inmiddels geen los facilitair onderwerp meer, maar heeft rechtstreeks invloed op investeringen en bedrijfsvoering.
Samenwerken zit al eeuwen in het gebied
Rick Gitzels trok het verhaal breder van Plantenkwekerij Gitzels naar glastuinbouwgebied Het Grootslag. Hij vertelde hoe bedrijven daar al jaren samenwerken rond warmte, water en ruimte. Die samenwerking heeft volgens hem eigenlijk diepe wortels. Al eeuwen geleden moesten bewoners gezamenlijk zorgen dat de polder veilig en bruikbaar bleef. “Eigenlijk doen we nog steeds hetzelfde”, was zijn vergelijking. Alleen gaat het nu naast water ook over energie en ruimte.
Sinds 2018 maakt Het Grootslag gebruik van geothermie en een eigen warmtenet. Voor Gitzels zelf voorziet dat inmiddels in ongeveer 70 procent van de warmtebehoefte. Daarnaast wordt gekeken naar verdere uitbreiding en andere energiebronnen. Ricks belangrijkste les kwam niet uit de techniek. Hij zou eerder zijn begonnen met samenwerken met andere ondernemers. Veel vraagstukken blijken namelijk niet uniek. “Zoek niet altijd alles zelf uit. Je kunt veel ophalen bij andere bedrijven. Kijk ook buiten je eigen sector.”
Data eerst op orde
Ook Barry de Nijs van Parel Vreeker Groep herkende dat. Zijn bedrijf, dat bestaat uit verschillende bedrijven, heeft zich door de jaren heen steeds aangepast aan veranderingen in markt en omgeving. Daarbij speelt niet alleen energie een rol, maar ook water en ruimte. Sterker nog: als er behoefte was vanuit de markt, kwam er een bedrijf dat precies dat kon leveren.
Voor Vreeker begint veel bij goede data. Zijn antwoord op de vraag wat hij achteraf anders zou doen: gegevens eerder organiseren en structureren. Wie goed inzicht heeft in zijn bedrijfsvoering, kan sneller inspelen op veranderingen en betere investeringsbeslissingen nemen. Ook zijn boodschap aan ondernemers was nuchter: “Niet bang zijn. Gewoon gaan doen.”
Niet ieder voor zich
Juist dat maakte de middag interessant. Vier ondernemers uit verschillende sectoren vertelden geen perfect succesverhaal. Ze lieten zien hoe zij onderweg tegen beperkingen aanlopen, oplossingen uitproberen en hun plannen aanpassen.
Daarbij kwam steeds dezelfde lijn terug: samenwerking wordt belangrijker. Omdat ruimte schaars is. Omdat het elektriciteitsnet niet onbeperkt kan meegroeien. Omdat kennis verspreid zit over bedrijven en sectoren. En omdat de oplossing voor het ene bedrijf soms juist ligt in wat een ander bedrijf over heeft.
Na afloop werd in het museum van SVZ tijdens de netwerkborrel nog volop verder gepraat. Precies daar zit misschien wel de grootste winst van zo’n bijeenkomst. Ondernemers hoeven niet allemaal hetzelfde bedrijf te hebben om iets van elkaar te kunnen leren.